آیا عفونت دندان می‌تواند وارد سینوس شود؟

عفونت دندان می تواند وارد سینوس شود و علائم آن چیست؟

تیم تولید محتوا ایران نوبت 1405/07/22

آیا عفونت دندان می‌تواند وارد سینوس شود؟ گاهی ریشه درد و گرفتگی سینوس‌ها را باید در دندان‌ها جست‌وجو کرد. در ادامه مقاله بخوانید این اتفاق چگونه رخ می‌دهد، چه علائمی دارد و چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید.

عفونت دندان چگونه به سینوس راه پیدا می‌کند؟

گاهی مسیر رسیدن عفونت دندان به سینوس، کوتاه‌تر از چیزی است که تصور می‌کنیم. ریشه دندان‌های آسیای کوچک و بزرگ فک بالا در نزدیکی سینوس‌های فکی قرار دارد؛ حفره‌هایی پر از هوا که پشت گونه‌ها هستند. در بعضی افراد، تنها لایه نازکی از استخوان، ریشه دندان را از کف سینوس جدا می‌کند.
اما عفونت چطور این فاصله را طی می‌کند؟
عفونت به نوک ریشه می‌رسد: اگر پوسیدگی عمیق درمان نشود، باکتری‌ها می‌توانند به بافت داخلی دندان یا «پالپ» برسند و سپس اطراف نوک ریشه را درگیر کنند. عفونت‌های پیشرفته لثه هم گاهی مسیر دیگری برای گسترش عفونت هستند.
بافت‌های مجاور درگیر می‌شوند: عفونت اطراف ریشه ممکن است از استخوان نازک بین دندان و سینوس عبور کند و پوشش داخلی سینوس را ملتهب کند؛ وضعیتی که به آن «سینوزیت با منشأ دندانی» می‌گویند.
گاهی یک ارتباط مستقیم ایجاد می‌شود: پس از کشیدن بعضی دندان‌های فک بالا یا در پی عوارض جراحی و ایمپلنت، ممکن است راهی بین دهان و سینوس باز شود. این مسیر می‌تواند ورود میکروب‌ها به سینوس را آسان‌تر کند.

نزدیکی ریشه دندان به سینوس، به‌تنهایی به معنی ابتلا به سینوزیت نیست. بااین‌حال اگر گرفتگی یا ترشح بدبوی بینی بیشتر در یک سمت باشد به‌ویژه همراه با مشکل دندان‌های بالایی یا پس از درمان آن‌ها بررسی منشأ دندانی اهمیت دارد. حتی اگر دندان‌درد واضحی نداشته باشید.

علائم عفونت سینوس ناشی از دندان چیست؟

احساس فشار در گونه، گرفتگی بینی و ترشحات چرکی ممکن است شما را به یاد یک سینوزیت معمولی بیندازد؛ اما گاهی منشأ این علائم، یکی از دندان‌های فک بالاست. یک‌طرفه بودن علائم، به‌خصوص همراه با بوی بد بینی یا مشکل دندانی، احتمال منشأ دندانی را بیشتر می‌کند هرچند برای تشخیص کافی نیست.

نشانه‌هایی که باید به آن‌ها توجه کنید

گرفتگی و ترشح چرکی بینی: معمولاً در سمت دندان درگیر بیشتر احساس می‌شود. ترشحات ممکن است زرد یا سبز باشند، اما رنگ آن‌ها به‌تنهایی علت عفونت را مشخص نمی‌کند.
بوی بد بینی یا مزه ناخوشایند دهان: ممکن است بویی نامطبوع احساس کنید یا با ریختن ترشحات پشت حلق، مزه بدی در دهان داشته باشید.
درد و فشار در گونه یا زیر چشم: این احساس گاهی با خم شدن به جلو بیشتر می‌شود.
درد دندان‌های عقبی فک بالا: درد هنگام جویدن، حساسیت به فشار یا تورم لثه می‌تواند سرنخی از مشکل دندانی باشد.
ترشحات پشت حلق و سرفه: پایین رفتن ترشحات به گلو ممکن است باعث تحریک گلو یا سرفه، به‌ویژه هنگام خواب شود.

آیا ممکن است دندان‌درد نداشته باشید؟

بله؛ نبود دندان‌درد، منشأ دندانی عفونت سینوس را رد نمی‌کند. گاهی دندانی که عصب آن از بین رفته یا قبلاً درمان ریشه شده، بدون درد مشخص در ایجاد عفونت نقش دارد. اگر علائم یک‌طرفه ادامه پیدا می‌کنند، مرتب برمی‌گردند یا پس از کشیدن دندان و ایمپلنت شروع شده‌اند، بررسی دندان‌پزشکی و ارزیابی متخصص گوش‌وحلق‌وبینی اهمیت دارد.
اگر تورم اطراف چشم، اختلال دید، تب بالا یا تورم سریع صورت دارید مراجعه فوری پزشکی را به تعویق نیندازید.

تفاوت سینوزیت دندانی با سینوزیت معمولی

تفاوت اصلی این دو منشأ التهاب و عفونت است. در سینوزیت دندانی، مشکل از یکی از دندان‌های فک بالا، بافت‌های اطراف آن یا گاهی عوارض درمان‌های دندان‌پزشکی شروع می‌شود. اما سینوزیت غیردندانی معمولاً در پی عفونت‌های تنفسی مانند سرماخوردگی ایجاد می‌شود؛ آلرژی و مشکلات تخلیه سینوس‌ها نیز می‌توانند زمینه‌ساز آن باشند.
علائم این دو ممکن است شبیه هم باشند اما چند تفاوت به تشخیص کمک می‌کند:

تفاوت سینوزیت دندانی با سینوزیت معمولی

چرا تشخیص این تفاوت مهم است؟ چون اگر منشأ مشکل دندان باشد، درمان سینوس به‌تنهایی ممکن است به بهبود پایدار نرسد و علائم دوباره برگردند. از طرف دیگر هر درد دندان همراه با گرفتگی بینی هم به معنی عفونت دندانی نیست. تشخیص معمولاً با معاینه دندان و بینی و در صورت نیاز تصویربرداری انجام می‌شود.

عفونت سینوس با منشأ دندانی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

برای تشخیص این نوع عفونت، باید به یک سؤال مهم پاسخ داد: آیا مشکل دندان و التهاب سینوس به هم مرتبط‌اند؟ درد گونه یا مشاهده عفونت دندان به‌تنهایی برای پاسخ کافی نیست. پزشک و دندان‌پزشک با بررسی سابقه علائم، معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری، منشأ مشکل را مشخص می‌کنند.

بررسی علائم و سابقه درمان دندان

ابتدا درباره زمان شروع علائم، یک‌طرفه بودن گرفتگی بینی، ترشحات بدبو و سابقه درد یا درمان دندان‌های فک بالا سؤال می‌شود. شروع علائم پس از کشیدن دندان، درمان ریشه یا ایمپلنت می‌تواند سرنخ مهمی باشد؛ البته گاهی مشکل دندانی بدون درد است.

معاینه دندان‌ها و ارزیابی سینوس

دندان‌پزشک دندان‌های عقبی فک بالا و لثه‌ها را از نظر پوسیدگی، عفونت، حساسیت به ضربه و وضعیت درمان‌های قبلی بررسی می‌کند. در صورت لزوم، تست‌های بررسی زنده بودن پالپ دندان هم انجام می‌شود. متخصص گوش‌وحلق‌وبینی نیز ممکن است با آندوسکوپی بینی، وجود ترشح چرکی، تورم و وضعیت مسیر تخلیه سینوس را ارزیابی کند.

تصویربرداری هدفمند

بسته به یافته‌های معاینه ممکن است عکس دندان، CBCT دندان در شمال تهران برای بررسی دقیق‌تر دندان و استخوان اطراف آن یا سی تی اسکن سینوس ها در شمال تهران برای تعیین میزان درگیری سینوس درخواست شود. همه افراد به تمام این بررسی‌ها نیاز ندارند.

نکته مهم این است که ضخیم شدن مخاط سینوس در عکس به‌تنهایی عفونت با منشأ دندانی را ثابت نمی‌کند. تشخیص زمانی قابل‌اعتمادتر است که یافته‌های دندان‌پزشکی، معاینه بینی و تصویربرداری با یکدیگر هم‌خوانی داشته باشند؛ به همین دلیل، گاهی همکاری هر دو متخصص ضروری است.

روش‌های درمان عفونت دندان و سینوس

وقتی عفونت سینوس از دندان شروع شده باشد، فقط برطرف کردن گرفتگی بینی کافی نیست. منشأ دندانی عفونت هم باید درمان شود تا احتمال برگشت علائم کاهش پیدا کند. برنامه درمان با توجه به وضعیت دندان، شدت درگیری سینوس و وجود مشکلاتی مثل ارتباط باز بین دهان و سینوس انتخاب می‌شود.

درمان دندان؛ برطرف کردن منبع عفونت

اگر دندان قابل نگهداری باشد، دندان‌پزشک ممکن است درمان ریشه یا درمان مجدد ریشه را پیشنهاد کند. در عفونت‌های لثه، درمان بافت‌های نگهدارنده دندان اهمیت دارد و اگر دندان قابل حفظ نباشد، کشیدن آن مطرح می‌شود. آبسه نیز در صورت نیاز باید تخلیه شود؛ مصرف دارو به‌تنهایی جای این درمان‌ها را نمی‌گیرد.

کنترل التهاب و کمک به تخلیه سینوس

در کنار درمان دندان پزشک ممکن است برای کاهش علائم از روش‌های زیر استفاده کند:
شست‌وشوی بینی با محلول نمکی: برای کمک به خروج ترشحات؛ با محلول آماده یا آب مقطر، استریل یا جوشانده و سردشده.
اسپری کورتونی بینی: در صورت تجویز، برای کاهش التهاب مخاط بینی و سینوس.
داروی مسکن مناسب: برای کنترل درد، با در نظر گرفتن بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی فرد.

آنتی‌بیوتیک برای همه بیماران ضروری نیست. در صورت نیاز، نوع و مدت مصرف آن را پزشک یا دندان‌پزشک تعیین می‌کند. مصرف خودسرانه یا تکرار نسخه‌های قبلی ممکن است درمان اصلی را به تأخیر بیندازد.

چه زمانی جراحی لازم می‌شود؟

اگر مسیر تخلیه سینوس مسدود باشد علائم با درمان مناسب برطرف نشوند یا جسم خارجی وارد سینوس شده باشد ممکن است جراحی آندوسکوپی سینوس لازم شود. همچنین ارتباط باز بین دهان و سینوس مثلاً پس از کشیدن دندان گاهی به ترمیم جراحی نیاز دارد. ترتیب درمان دندان و سینوس برای همه یکسان نیست و با هماهنگی متخصصان تعیین می‌شود.

اگر تورم اطراف چشم، تغییر دید، تب بالا یا تورم سریع صورت دارید منتظر نوبت معمول دندان‌پزشکی نمانید و فوراً به مرکز درمانی مراجعه کنید.

چه زمانی باید به دندان‌پزشک یا متخصص گوش‌وحلق‌وبینی مراجعه کرد؟

اگر گرفتگی بینی و فشار گونه با درد دندان‌های بالایی همراه شده، یا علائم سینوسی پس از درمان دندان شروع شده‌اند، بهتر است بررسی را عقب نیندازید. حتی نبود دندان‌درد هم احتمال منشأ دندانی عفونت را رد نمی‌کند.

ابتدا به دندان‌پزشک مراجعه کنید اگر:

دندان‌های عقبی فک بالا هنگام جویدن درد می‌گیرند یا لثه اطراف آن‌ها متورم شده است.
کنار دندان جوش چرکی دیده می‌شود یا از لثه چرک خارج می‌شود.
پس از کشیدن دندان، مایعات از دهان به بینی می‌روند یا عبور هوا از محل دندان را احساس می‌کنید؛ این وضعیت نیاز به بررسی سریع دارد.

ارزیابی متخصص گوش‌وحلق‌وبینی اهمیت دارد اگر:

گرفتگی بینی، ترشح چرکی یا بوی بد بیشتر در یک سمت است و ادامه پیدا می‌کند.
علائم بیش از ۱۰ روز بدون بهبود باقی مانده‌اند یا پس از بهتر شدن، دوباره تشدید شده‌اند.
سینوزیت مرتب برمی‌گردد یا با وجود درمان دندان، علائم سینوسی برطرف نشده‌اند.
در موارد مشکوک به سینوزیت دندانی، ممکن است به بررسی هر دو متخصص نیاز داشته باشید؛ لازم نیست پیش از مراجعه، خودتان منشأ مشکل را تشخیص دهید.

این علائم را اورژانسی بدانید

تورم یا قرمزی اطراف چشم، تاری یا دوبینی، درد هنگام حرکت چشم، سردرد شدید و غیرمعمول، گیجی، یا مشکل در تنفس و بلع نیازمند مراجعه فوری به اورژانس هستند. تب بالا همراه با تورم رو‌به‌افزایش صورت نیز نباید تا نوبت عادی ویزیت منتظر بماند.
چه زمانی باید به دندان‌پزشک یا متخصص گوش‌وحلق‌وبینی مراجعه کرد؟

کلام آخر

عفونت دندان‌های فک بالا می‌تواند سینوس‌های مجاور را درگیر کند؛ بنابراین گرفتگی مداوم و یک‌طرفه بینی، ترشحات بدبو یا فشار گونه را نباید همیشه به حساب یک سینوزیت معمولی گذاشت. تشخیص منشأ مشکل، قدم اصلی برای درمان مؤثر است و اگر عفونت از دندان شروع شده باشد، تسکین علائم سینوسی به‌تنهایی کافی نخواهد بود. حتی نبود دندان‌درد نیز این احتمال را رد نمی‌کند و علائم ماندگار یا تکرارشونده نیاز به بررسی دارند.

مراجعه به‌موقع، معاینه دندان و سینوس و در صورت نیاز تصویربرداری، به انتخاب مسیر درمان کمک می‌کند. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک جای درمان منبع عفونت را نمی‌گیرد و ممکن است رسیدگی به علت اصلی را به تأخیر بیندازد. اگر پزشک یا دندان‌پزشک برای بررسی ارتباط ریشه دندان‌ها با سینوس تصویربرداری تجویز کرده است، می‌توانید برای انجام بررسی‌های تجویزشده به رادیولوژی فک و صورت کاوش بهترین مرکز رادیولوژی فک و دهان و دندان در شمال تهران مراجعه کنید. برای دریافت نوبت می توانید از طریق دکمه دریافت نوبت و یا از طریق شماره تماس 22291130 اقدام کنید.

تماس با ما

تایم کاری :

شنبه تا چهارشنبه ساعت 9:00 تا 21:00
پنج شنبه ساعت 9:00 تا 18:00

آدرس :

تهران، شهید لواسانی، فرمانیه شرقی، نرسیده به پاسداران، پلاک ۴، واحد 2

شبکه های اجتماعی :

رادیولوژی دهان، فک و صورت کاوش در فرمانیه